Vạn Lý Trường Thành là công trình nhân tạo lớn nhất thế giới, gồm một hệ thống các công sự cổ được xây dựng ở miền bắc Trung Quốc. Dù được gọi là “bức tường”, thực tế đây là một hệ thống phòng thủ hoàn chỉnh bao gồm tường thành, tháp tín hiệu, doanh trại, trạm đồn trú, pháo đài và các chướng ngại vật.
Công trình này được xây dựng để bảo vệ các quốc gia cổ đại của Trung Quốc trước các bộ tộc du mục từ thảo nguyên phía bắc. Giống như một con rồng khổng lồ, Vạn Lý Trường Thành uốn lượn qua sa mạc, thảo nguyên, núi và cao nguyên, kéo dài khoảng 21.196 km từ tây sang đông của Trung Quốc.
Từ năm 1987, Vạn Lý Trường Thành được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới và cũng được xem là một trong bảy kỳ quan của thế giới thời Trung Cổ.
Lịch sử Vạn Lý Trường Thành
Quá trình xây dựng
Việc xây dựng Vạn Lý Trường Thành bắt đầu hơn 2.700 năm trước, vào thời Xuân Thu (770 TCN – 221 TCN). Trong thời kỳ này, các nước chư hầu như Sở, Tần và Tề đã xây tường thành để phòng thủ lãnh thổ.
Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc năm 221 TCN, ông cho kết nối các bức tường của các nước lại với nhau, tạo nên hình dạng sơ khai của Vạn Lý Trường Thành.
Nhà Hán (202 TCN – 220): mở rộng tường thành về phía tây tới Tân Cương.
Các triều đại sau tiếp tục tu sửa và mở rộng.
Nhà Minh (1368 – 1644) xây dựng lại quy mô lớn bằng gạch và đá, tạo nên phần tường thành còn bảo tồn tốt nhất hiện nay.
Phần lớn Vạn Lý Trường Thành mà du khách thấy ngày nay được xây dựng thời nhà Minh, khoảng 600 năm tuổi.
Vai trò quân sự
Vạn Lý Trường Thành không chỉ là một bức tường mà là một hệ thống phòng thủ phức tạp.
Tháp lửa (beacon towers) dùng để báo hiệu khi phát hiện kẻ địch.
Binh lính đốt lửa hoặc khói để truyền tin nhanh giữa các trạm.
Các tháp canh dùng làm nơi ở, kho vũ khí và lương thực.
Những cửa ải lớn như Sơn Hải Quan và Gia Dụ Quan là các cứ điểm quân sự quan trọng.
Ngoài phòng thủ, bức tường còn giúp quản lý thương mại biên giới, thu thuế và kiểm soát di cư.
Giá trị văn hóa
Ngày nay, Vạn Lý Trường Thành không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng văn hóa của Trung Quốc.
Với người Trung Quốc: biểu tượng của tinh thần dân tộc
Với du khách quốc tế: biểu tượng của văn hóa phương Đông và lịch sử Trung Hoa
Trong lịch sử, Vạn Lý Trường Thành còn gắn với nhiều truyền thuyết nổi tiếng như:
Phong hỏa hí chư hầu
Mạnh Khương Nữ khóc Trường Thành
Vạn Lý Trường Thành nằm ở đâu?
Vạn Lý Trường Thành nằm ở miền bắc Trung Quốc, trải dài qua 15 tỉnh thành và nhiều dạng địa hình khác nhau như:
sa mạc
thảo nguyên
núi
cao nguyên
Những đoạn nổi tiếng và được bảo tồn tốt nhất nằm gần Bắc Kinh.
Nên tham quan đoạn nào của Vạn Lý Trường Thành?
Tuyến tham quan phổ biến
Mutianyu (Mộ Điền Dụ) – ít đông, phong cảnh đẹp
Badaling (Bát Đạt Lĩnh) – nổi tiếng nhất, dễ tiếp cận
Simatai (Tư Mã Đài) – nổi tiếng với tour tham quan ban đêm
Tuyến trekking mạo hiểm
Jiankou (Tiễn Khẩu) – địa hình hiểm trở, giữ nguyên trạng
Jinshanling (Kim Sơn Lĩnh) – thiên đường cho người thích trekking
Các đoạn nổi tiếng ngoài Bắc Kinh
Shanhaiguan (Sơn Hải Quan – Hà Bắc)
Jiayuguan (Gia Dụ Quan – Cam Túc)
Thời điểm tốt nhất để tham quan
Thời gian lý tưởng nhất:
Mùa xuân: tháng 3 – tháng 5
Mùa thu: tháng 9 – tháng 11
Thời tiết dễ chịu và cảnh quan đẹp nhất.
Nên tránh các kỳ nghỉ lễ lớn như:
Quốc tế Lao động (1–5/5)
Quốc khánh Trung Quốc (1–7/10)
Trekking Vạn Lý Trường Thành
Leo núi dọc Vạn Lý Trường Thành là hoạt động rất phổ biến với du khách ưa mạo hiểm. Nhiều người thích khám phá “Wild Great Wall” – những đoạn tường chưa được trùng tu và vẫn giữ nguyên vẻ cổ kính.
Các chuyến trekking thường kéo dài 1–2 ngày tại những đoạn như Jiankou hoặc Gubeikou.
Một số người thậm chí đã đi bộ toàn bộ Vạn Lý Trường Thành:
William Edgar Geil (Anh) – người đầu tiên hoàn thành năm 1908
Đổng Diệu Huy – chuyên gia Trường Thành, hoàn thành trong 508 ngày (1984–1985)
Marathon Vạn Lý Trường Thành
Hàng năm, nhiều khu vực của Trường Thành như:
Jinshanling
Huangyaguan
Jiayuguan
tổ chức giải chạy marathon. Các vận động viên chạy trên những bậc đá hàng nghìn năm tuổi – một trải nghiệm thể thao độc đáo kết hợp lịch sử và văn hóa.
Tình trạng và bảo tồn Vạn Lý Trường Thành
Hiện nay, Vạn Lý Trường Thành nằm trong danh sách 100 di sản đang bị đe dọa của World Monuments Fund.
Chỉ dưới 10% bức tường được bảo tồn và mở cho khách du lịch.
Hơn 90% đang xuống cấp và nằm ở vùng núi hoang sơ.
Khoảng 30% chiều dài đã biến mất do thời tiết và tác động con người.
Từ những năm 1980, Trung Quốc đã tăng cường bảo vệ di sản này. Năm 2006, chính phủ ban hành Quy định bảo vệ Vạn Lý Trường Thành, đồng thời nhiều nhóm tình nguyện tham gia dọn dẹp và bảo tồn.
Mỗi du khách cũng có thể góp phần bảo vệ di sản bằng cách:
không vẽ bậy lên tường
không phá hoại công trình
giữ gìn môi trường xung quanh
